Lķfseig villukenning um ofveiši - réttlęting kvótakerfisins - fölsun stašreynda

Hśn er lķfseig villukenningin um ofveiši į žorski žrįtt fyrir aš "ofveiši" hafi aldrei įtt sé staš. Ķ Fréttablašinu į fimmtudag 15/12 var grein eftir Žórólf Mattķasson hagfręšing śr hįskólanum. Žar sagši hann:

"Ķ kjölfar śtfęrslu fiskveišilögsögunnar ķ 50 og 200 sjómķlur fylgdi mikil fjįrfesting ķ skuttogurum og hafnarmannvirkjum. Afli Ķslendinga jókst og gjaldeyrir streymdi til landsins. Gengi krónunnar styrktist og góšęri rķkti. En aš žvķ kom aš žorskstofninn žoldi ekki ofsóknina og var aš hruni kominn upp śr 1982-3."

Stašreyndin er hins vegar sś aš vegna frišunar smįfisks, žar sem 3 įra žorskur hvarf aš mestu śr aflanum, og annara sóknartakmarkana varš fęšuskortur hjį žorski vegna ofmergšar fiska og hann fór aš horast nišur. Sjö įra žorskar t.d. léttust śr 5,5 kg ķ 4,1 kg frį 1978-1983. Sjį frekari gagnrżni sem var sett fram 1984 eftir aš žetta geršist og undirbśningur kvótakerfisins var ķ fullum gangi.

Ķ sama Fréttablaši er sagt frį nżrri greiningu žeirra Bjarka Vigfśssonar og Hauks Mįs Gestssonar, hagfręšinga Ķslenska sjįvarklasans. Ķ greiningu sinni, Verstöšin Ķsland – hagfręšileg og landfręšileg samžjöppun ķ ķslenskum sjįvarśtvegi 1993 til 2013, segja žeir Bjarki og Haukur Mįr frį žvķ hvernig mišstżrš offjįrfesting ķ togurum og fiskvinnslum į 8. įratug sķšustu aldar leiddi til ósjįlfbęrrar nżtingar aušlindarinnar og sįrsaukafullri hagręšingu, eša endurskipulagningu ķ ķslenskum sjįvarśtvegi. Mér lék forvitni į aš athuga žetta nįnar og skošaši frumheimildina. Žar segja žessir kappar eftirfarandi:

"Skuttogaravęšingunni, nżju frystihśsunum og stękkun landhelginnar fylgdi aukin sókn ķ nytjastofnana. Žannig fór žorskaflinn śr 255 žśsund tonnum įriš 1971 ķ 460 žśsund tonn įriš 1981, en žaš er metįr ķ žorskafla ķslenskra skipa. Žessi stóraukna sókn ķ nytjastofnana kringum landiš, og dreifša og mikla fjįrfesting ķ togurum og frystihśsum, var hins vegar ósjįlfbęr til lengdar og bera fór į alvarlegum brestum į žessu fyrirkomulagi strax um 1980. Žorskstofninn žoldi engan veginn žennan įgang og hagur śt geršarinnar vęnkašist lķtiš, enda gekk rekstur togaranna og frystihśsanna vķša brösuglega. Um mišjan 9. įratuginn var hagręšing ķ ķslenskum sjįvarśtvegi žvķ naušsynleg eftir offjįrfestingu įra tuganna į undan, śtgeršin stóš illa fjįrhagslega, umframveišigeta fiskiskipastólsins var śtgeršinni žungur kostnašarbaggi, sókn var of mikil og žorsk stofninn stefndi ķ verulegt óefni."

Žį segja žeir félagar: "Slęmt įstand žorskstofnsins og aflasamdrįttur į 9. og 10. įratugnum var einnig įhrifamikill drifkraftur sameininga og samžjöppunar. Frį met įrinu 1981, žegar žorskaflinn var 460 žśsund tonn, dróst aflinn saman ķ rśm 300 žśsund tonn įriš 1991. Nęsta įratuginn į eftir dróst aflinn enn saman, var 240 žśsund tonn įriš 2001 og var svo minnstur frį lokum seinni heimsstyrjaldar įriš 2008 žegar hann var ašeins 151 žśsund tonn. Sķšan žį hefur gengiš įgętlega aš byggja upp stofninn." (leturbreyting JKr)

Žorskafli skv VerstöšinTil žess aš gefa oršum sķnum vęgi birta žeir lķnurit sem žeir segja aš sżni žorskafla į Ķslandi 1910-2014, žó svo žorskafli sé aldrei "į landi". Undir lķnuritinu segir ķ texta: "Sókn ķ žorskstofninn jókst grķšarlega į 8. įratugnum ķ kjölfar skuttogaravęšingarinnar". Žegar aš er gįš sést aš žetta er hrein della, žvķ žeir eru aš sżna afla ķslenskra skipa en lįta hjį lķša aš sżna eša segja frį afla śtlendinga og žar meš heildaraflanum. Žegar hann er tekinn meš sést aš fullyršing žeirra um grķšarlega sóknaraukningu ķ žorskstofninn er hrein fölsun. Sóknin ver mest 1955 žegar veidd voru 550 žśsund tonn og fór svo aš minnka ķ kjölfar śtfęrslu landhelginnar, sem varš 4 sjómķlur 1952 og 12 mķlur 1958 en tališ er aš žį hafi togaraflotinn tapaš 70% af sķnum mišum (Žorleifur Óskarsson 1991, Ķslensk togaraśtgerš 1945-1970, bls.178).

Žaš er ķ hęsta mįta óešlilegt, svo ekki sé sterkar aš orši kvešiš, žegar fręšimenn fara meš svona stašlausa stafi og birta žar aš auki falsaš lķnurit um žorskafla į Ķslandsmišum. Ķ įratugi hefur žessi vitleysa um ofveiši rišiš hśsum, žetta er étiš upp aftur og aftur og ekkert veriš aš kynna sé mótrök og svo leyfa menn sér aš kenna sig viš hįskólasamfélag.

ŽorskafliHér fylgir hiš rétta lķnurit af heildar žorskafla viš Ķsland og er afli heimamanna tįknašur meš raušri lķnu.

Hér mį sjį aš hįmarksaflinn var 1955 og hefur veriš fallandi sķšan. Nś eru menn aš hjakka ķ rśmum 200 žśsund tonnum, og žó žeir félagar segi aš įgętlega hafi gengiš aš byggja upp stofninn, hefur aflinn, ekki aukist heldur minnkaš um helming frį upptöku kvótakerfisins.

En įfram kveša menn öfugmęlavķsur: Fiskurinn hefur fögur hljóš, finnst hann oft į heišum...


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Valdimar Samśelsson

Ég var į sķšutogurum 58 til 60 en žį var lķtiš af žorsk svo menn fóru į Nżfundnaland ķ karfan og uppundir Diskóflóa žar sem lķtiš var aš fį svo einn tśr noršur undir Bear island žar var heldur ekkert jį og hśnaflóa.Viš tókum dįlķtiš aš Żsu śt af Žorlįkshöfn og ķ hrauninu ķ Faxaflóa. Žaš sem ég man eftir aš hafa heyrt var aš Bretarnir söfnušu alltaf ķ fötur hrognum og svil og blöndušu vel saman og skilušu ķ sjóinn aftur. Hér viršist engin trśa į žessa ašferš en žarna gętu hafa veriš hundruš žśsund fiska enda var alltaf mokveiši į žessum įrum įšur en ég byrjaši meš Bjarna į Neptśnus og Jśpiter.Minnir einn tśr į Marsinum meš flottrolliš.   

Valdimar Samśelsson, 20.12.2016 kl. 11:21

2 Smįmynd: Hrólfur Ž Hraundal

Žaš er mögulega eitthvaš skakkt ķ hinum żmsu kenningum um fiskistofna, hįtterni žeirra sem og tegunda sem lifa į žeim.  

En sé žvķ haldiš fram aš aldrei hafi įtt sér staš  ofveiši žį er žaš villukenning  og mį ķ žvķ sambandi og til einföldunar nefna Hśnaflóa, en žar įttu ekki endilega Ķslendingar stęrstan hlut.  

Hrólfur Ž Hraundal, 20.12.2016 kl. 12:59

3 Smįmynd: Įrni Gunnarsson

Sögur af fiskveišum er alltaf gaman og fróšlegt aš lesa en žęr tala nś fremur lķtiš inn ķ umręšuna um fiskvernd og löndunartölur.

Um alla sögu fiskveiša mannkynsins hafa skipst į aflaįr og aflaleysisįr.

Botnvörpuveišarnar gefa - žegar afli tregšast - ofveišikenningum sennilegan blę ķ hugum žeirra sem enga reynslu hafa af fiskveišum.
Žessar skelfilegu ofveišar hafa žó lķklega aldrei veriš sannašar og alls ekki į žeim svęšum sem žęr eiga aš hafa skašaš mest.
Vannżting er hinsvegar stórhęttuleg žvķ hśn skapar hungur į beitarsvęšum fiskanna og afleišingin er svelti og afrįn žar sem fulloršinn fiskur étur ungvišin.
Žegar įrgangar ungfisks (ungžorsks) eru léttari en mešaltöl segja til um, žį er įstęša til aš létta į beitarsvęšum og fiska meira.

Įrni Gunnarsson, 20.12.2016 kl. 13:08

4 Smįmynd: Įrni Gunnarsson

Aldrei hef ég séš śtskżršan muninn į ofveiddum fiski og žeim fiski sem veiddur er viš "ešlilegar" ašstęšur, Hrólfur Hraundal.

Nema - eins og ég get um hér aš ofan - aš ofveiši mun sjįst į žyngdaraukningu ungfisks.

Hvenęr kom žessi žyngdaraukning į ungfiski ķ Hśnaflóanum fram ?

Įrni Gunnarsson, 20.12.2016 kl. 14:20

5 Smįmynd: Hrólfur Ž Hraundal

Svoleišis fisk hef é aldrei séš Įrni Gunnarsson en mögulega eru ofveiddir fiskar farnir aš lķfga upp į veišar į Evrópusambandsmišum.

Hrólfur Ž Hraundal, 20.12.2016 kl. 17:35

6 Smįmynd: Jónas Ómar Snorrason

Barentshafiš er lżsandi dęmi um rétt višbrögš viš fallandi afla, žį ašalleg vegna mikils žyngdartaps. žar var sóknin aukin og er ķ dag aš gefa af sér yfir miljón tonn af žorski į įri, sem nota bene ķslensku śtgerširnar nżta sér til fulls, skip žeirra koma drekkhlašin eftir oft fįa sólarhringa aš veišum. Žetta sjį śtgerširnar meš berum augum, hver er įstęšan fyrir žvķ, aš žęr séu ekki aš berjast fyrir sama móteli į Ķslandi? Hentar kannski ekki af prinsipp įstęšum, eša? 

Jónas Ómar Snorrason, 21.12.2016 kl. 11:45

7 Smįmynd: Jón Kristjįnsson

Jónas. Žegar svęšin hér ķ kring um okkur eru skošuš sést aš Barentshafiš er eina svęšiš žar sem veišin hefur nįš ešlilegum hęšum eftir mislukkaša frišunarašgerš ķ kring um 1990, žegar žorskstofninn féll, selurinn gekk upp aš ströndinni ķ fęšuleit og 70% langvķunnar drapst śr hungri vegna žess aš lošnustofninn var upp étinn. Ég flutti erindi um žetta ķ Fęreyjum ķ september og žaš mį finna hér meš enskum og dönskum texta: http://jonkr.mmedia.is/english/Runavik2016.pdf

 

Jón Kristjįnsson, 21.12.2016 kl. 20:32

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband