Stafar lķtill žorskafli ķ Fęreyjum af ofveiši?

Žessi grein birtist ķ Morgunblašinu 12. desember 2016.

Žvķ hefur mjög veriš haldiš į lofti undanfariš aš Fęreyingar hafi rśstaš sķnum fiskstofnum meš ofveiši. Étur žar hver upp eftir öšrum. Žar sé um aš kenna sóknarkerfi žeirra, dagakerfinu, og fiskifręši höfundar žessa pistils.

Mér žykir rétt aš benda į nokkrar stašreyndir mįlsins. Sóknarkerfiš byggir į žvķ aš skipaflotanum er śthlutaš veišidögum eftir įkvešnu kerfi. Mega menn žį veiša aš vild hvaša tegundir sem er įn aflatakmarkana. Enginn heildarkvóti er heldur į flotanum. Tilgangurinn er aš stjórna veišiįlaginu en ekki aflanum. Kosturinn er aš žį verša skjótari višbrögš viš breytingum į fiskgegnd og enginn akkur er ķ brottkasti og menn koma meš aš landi allt sem kemur į dekk og er nżtanlegt.

Ég var kallašur til Fęreyja 2001 af žįverandi sjįvarśtvegsrįšherra sem óhįšur rįšgjafi en hann hafši žį fengiš rįšgjöf frį fęreysku Hafró um aš fękka fiskidögum um 25% į žremur įrum. Ég lagši til aš fjöldi fiskidaga yrši óbreyttur. Aflinn jókst og žorskstofninn stękkaši. Nęsta įr var lagši Hafró til aš dögum yrši fękkaš um 30%. Enn lagši ég til óbreytta daga og fariš var eftir žvķ. Aflinn jókst enn og stofninn stękkaši žrįtt fyrir aš veitt hafši veriš mjög mikiš umfram tillögur rķkisfiskifręšinganna.horthorskur_faereyjum.jpg

Įriš 2003 var žorskur oršinn horašur og fariš aš hęgja į vexti hans. Žį lagši ég til aš fjöldi veišidaga yrši aukinn um 15%. Rökstuddi žaš meš žvķ aš žar sem stofninn hefši stękkaš undanfarin įr hefši sóknin ekki veriš nęg, flotinn hefši ekki megnaš aš halda aftur af aukningunni og nś vęri stofninn oršinn svo stór aš komiš vęri hungurįstand. Allar lķkur vęru į aš žorskur vęri farinn aš drepast śr hor og žvķ žyrfti aš bęta ķ sóknina. Stofninn vęri farinn aš minnka, ekki vegna ofveiši heldur vegna fęšuskorts og žį gerši illt verra aš draga śr sókn.

FęrŽorskafliBlEkki var fariš eftir rįšum mķnum um fjölgun daga. Įriš 2004 hafši dregiš śr afla og enn lagši ég til aukningu į sókn. Žį sįst śt frį merkingum aš 60 cm žorskar höfšu einungis lengst um 1 cm milli įra og hreistursrannsóknir sżndu vaxtarstöšnun viš 60 cm. Ekki var fariš eftir mķnum rįšleggingum heldur var dregiš lķtillega śr sókn. Žetta var sķšasta įriš mitt ķ Fęreyjum. Žorskaflinn hélt įfram aš minnka og er enn lélegur.

Žegar kerfiš var sett į voru veišidagar um 50 žśsund. Įriš 2001 voru žeir 41 žśsund. Žegar afli fór aš minnka eftir 2003 jókst ofveišisöngur fęreyskra fiskifręšinga. Dögum var smįm saman fękkaš og eru žeir nś komnir nišur ķ 19 žśsund, rśmlega helmings minnkun frį įrinu 2003 žegar ég vildi bęta ķ. Ekki furša žótt aflinn hafi minnkaš, bara af žessum sökum.

Fęreyjabanki, sem er stórt grunn SV af Fęreyjum hefur veriš lokašur fyrir togveišum ķ 25 įr og öllum veišum frį 2008. Stór svęši į landgrunninu eru lokuš meir og minna allt įriš, 10% 1990 en 50% 2015. Togveišar eru bannašar innan 12 mķlna, ašeins litlir togbįtar mega fara inn aš 6 mķlum til aš veiša kola og annan flatfisk ķ žrjį mįnuši į sumrin. Stór hluti grunnslóšarinnar innan 12 mķlna er frišašur fyrir krókaveiši hluta įrsins.

Flotinn hefur minnkaš mikiš. Įriš 2007 voru 247 fiskiskip meš veišileyfi (tómstundabįtar undanskildir) . Ķ įr voru gefin śt 102 veišileyfi en ašeins 72 žeirra eru notuš, um 60% fękkun skipa sem stunda veišar į botnfiski į 8 įrum. Įriš 2008 voru 17 litlir trollbįtar viš veišar en nś eru žeir ašeins fimm. Og enn segja fiskifręšingarnir aš draga žurfi śr sókn vegna ofveiši. Žeirra orš eru svo lapin upp hér heima, og talaš um aš Fęreyingar hafi rśstaš sķnum fiskistofnum meš ofveiši įn žess aš menn kynni sér allar hlišar mįlsins eša hafi hugmynd um žį miklu sóknarminnkun, sem oršin er frį žvķ aš dagakerfiš var tekiš upp.

Minna veišiįlag leišir ekki einungis til minnkandi afla heldur lķka til minnkunar fiskstofna. Žegar veitt er mikiš er fiskstofni haldiš ķ skefjum žannig aš hann gengur ekki nęrri fęšudżrunum, žau fį aš vaxa og tķmgast ešlilega og jafnvęgi rķkir milli fiskanna og fęšudżranna. Žeir žrķfast vel og afföll eru tiltölulega lķtil. Vel haldinn fiskur hefur meiri mótstöšu gegn sjśkdómum og snķkjudżrum og į aušveldara meš aš flżja undan óvinum. Sé dregiš śr veišum fjölgar fiski og samkeppni um fęšuna eykst. Fiski fjölgar, meira er étiš, samkeppni eykst og afföll verša meiri. Fęšuframboš minnkar vegna žess aš fęšudżrin eru upp étin og lķfmassi fiska minnkar. Žegar svo er komiš žarf miklu fęrri fiska til aš višhalda įstandinu svo stofninn helst įfram lķtill. Aukin afföll skrifast svo į veišar žvķ nįttśruleg afföll eru fasti ķ śtreikningum, 18%.

Ég er žeirrar skošunar aš engin ofveiši sé į Fęreyjamišum heldur hafi fęreyskir fiskifręšingar og alžjóša hafrannsóknarįšiš eyšilagt mišin meš vanveiši. Og įfram skal haldiš žvķ nżlega var samžykkt 15% fękkun veišidaga.

Togslóšir 115

Veišislóšir togara į Fęreyjamišum, innsti hringurinn markar 12 sjómķlur. Fęreyjabanki SV af eyjunum.Hann er alfrišašur nišur į 200 m dżpi. Žarna komu ķslenskir togarar oft viš ķ siglingum til aš "bęta į".

 


« Sķšasta fęrsla | Nęsta fęrsla »

Athugasemdir

1 Smįmynd: Jóhann Elķasson

Mjög ķtarleg og vel rökstudd grein hjį žér.  Ég held aš žaš sama sé aš gerast hér viš land.  Skipstjórar hér tala um aš žorskurinn sé oršinn svo stór, žeir veiši ekki lengur žorsk sem er ķ mešallagi og minni, žetta bendi til žess aš stóržorskurinn sé farinn aš éta undan sér vegna skorts į fęšu ķ hafinu.  Žetta rķmar lķka vel viš žaš aš ekki finnist lošna...

Jóhann Elķasson, 11.12.2016 kl. 14:27

2 Smįmynd: Jón Kristjįnsson

Rétt Jóhann. Viš erum 4 sinnum bśnir aš gera svona frišunaręfingar og fengiš skelli,  1983, 1994, 2000 og 2007. Sķšasta frišun, 20% reglan, skilar meiru af stęrri fiski vegna žess aš hér kom makrķll, sem er fóšur fyrir stóran fisk, en žegar hann fer burt į haustin leggst hann į eigin afkvęmi og annara nytjafiska. Viš töpum grķšarlegum afla og spurning hvenęr nęsti skellur kemur. Žaš žarf eins og Įsgeir heitinn Jak sagši: Žaš žarf stöšugt aš erja mišin.

Jón Kristjįnsson, 11.12.2016 kl. 15:18

3 Smįmynd: Hallgrķmur Hrafn Gķslason

Žaš vęri gaman aš reikna śt afla į veišidag, ķ gengnum įrin ķ Fęreyjum.

og sjį śtkomuna.

Hallgrķmur Hrafn Gķslason, 11.12.2016 kl. 17:51

4 Smįmynd: Halldór Egill Gušnason

Slįtra įnum į haustin og lįta lömbin lifa. Allir vita hvernig žaš fęri aš nokkrum įrum lišnum, hvaš žį įratugum.

Žetta er grunnhugsunin aš baki vitleysisfiskveišistjórnun nśtķmans og į bęši viš um Ķsland og Fęreyjar, auk annara landa. Žessi stjórnun er ekki byggš į vķsindum, heldur getgįtum, exelreiknilķkönum og hagsmunagęslu žeirra sem kvótann eiga. Svo einfalt er žaš og ekki orš um žaš meir.

Glešileg jól Jón og bestu kvešjur śr sušurhöfum, žar sem oršiš kvóti žvęlist ekki fyrir nokkrum manni. Hér veiša menn eins og žeir geta, meš hęfilegum fjölda skipa og aflinn vex įr frį įri, frį Magellansundiš og alveg sušur fyrir Cape Horn og sušur śr Malvinaseyjum.

 Góšar stundir, meš kvešju aš sunnan.

Halldór Egill Gušnason, 11.12.2016 kl. 20:10

5 Smįmynd: Jón Kristjįnsson

Sęll Dóri

Gaman aš heyra frį žér. Hvaš eruš žiš aš veiša, botn eša uppsjįvarfisk? Er ekki sumar žarna nśna og blķšu vešur? Kvešja, ekki af klakanum heldur arfagaršinum, žarf aš fara aš reyta.

Jón Kristjįnsson, 11.12.2016 kl. 22:25

6 Smįmynd: Halldór Egill Gušnason

Heill og sęll Jón. Viš erum ašallega aš veiša hoki og kolmunna (Southern Blue Whiting) Tökum megniš af žessu ķ flottroll, bęši uppi ķ sjó og į botninum. Einnig erum viš aš eltast viš hake, löngu og savorin, sem er aš mestu tekiš ķ botntroll. Geiri į Tai An (stęrra skipinu, 105metrar) var aš koma ķ land meš 1200tonn af frosnum afuršum, ašallega surimi eftir rétt rśman mįnuš, žar af 100 tonn af tannfiski. Žaš gera um 4500 tonn upp śr sjó. Viš į minna skipinu (65metrar)bśnir aš vera śti ķ rśma viku og bśnir aš fį um 550tonn upp śr sjó, 180tonn af afuršum, ašallega hokiflökum, svo hér er bara gaman. Komiš hįsumar, žó snjói af og til. Sęljón leika viš hvurn sinn fingur og mörgęsir fljśga um loftin blį ;-).

 Ętli mašur fari ekki lķka ķ arfatżnslu, žegar heim veršur komiš, ef ekki fer aš kólna į nęstunni. Žetta er nś meira tķšarfariš.

 Góšar stundir, meš bestu kvešju aš sunnan.

Halldór Egill Gušnason, 11.12.2016 kl. 23:43

7 Smįmynd: Įrni Gunnarsson

Ekki er hann skašbrennandi įhuginn hjį stjórnmįlamönnum žótt fiskifręšingur leiši fram rök sem sżna tugmilljaršatap vegna vannżttra nytjastofna žjóšarinnar.

Telja žeir sig ekki žurfa aš hafa skošun į svona smįmunum?

Višręšum um stjórnarmyndun var aš ljśka įn įrangurs vegna žess aš ekki fundust 30 milljaršar til aš fullnęgja brżnustu samfélagsverkefnum!

Tók ég ekki rétt eftir?

Įrni Gunnarsson, 12.12.2016 kl. 23:07

8 Smįmynd: Įrni Gunnarsson

Ég er nokkuš sannfęršur um aš žessar kenningar žķnar Jón, eru ekki stašbundnar viš Fęreyjar, enda styšjast žęr viš einföld rök af lķffręšilegum toga.

Įrni Gunnarsson, 12.12.2016 kl. 23:10

9 Smįmynd: Gušjón E. Hreinberg

Takk fyrir rökvissa og snarpa grein.

Gušjón E. Hreinberg, 12.12.2016 kl. 23:29

Bęta viš athugasemd

Ekki er lengur hęgt aš skrifa athugasemdir viš fęrsluna, žar sem tķmamörk į athugasemdir eru lišin.

Innskrįning

Ath. Vinsamlegast kveikiš į Javascript til aš hefja innskrįningu.

Hafšu samband